Meðvirkni

Hefur þú heyrt minnst á meðvirkni? Hvernig kemur meðvirkni fram í samböndum og hvað ber að varast?

Ef þú hugsar allt út frá einhverjum öðrum en þér í sambandi er það merki um að eitthvað sé að. Oftast er þetta hugarástand kallað meðvirkni en meðvirkni er þegar maður reynir stöðugt að breyta, laga eða stjórna hegðun maka eða annars nákomins aðila. Oft finna makar ofbeldisfullra einstaklinga fyrir meðvirkni og öll tilvera þeirra fer að snúast um að reyna að haga sér  „rétt”, til að reita makann ekki til reiði eða valda honum vonbrigðum. Þetta gildir ekki bara um sambönd þar sem líkamlegu ofbeldi er beitt. Meðvirkni er algengur og fyrirferðarmikill þáttur í óheilbrigðum og ofbeldisfullum samböndum.

Það er til marks um meðvirkni að:

  • Hamingja og lífsfylling ráðist af hinum aðilanum
  • Hylma yfir vandamál maka síns og afsaka þau
  • Skammast sín fyrir hegðun makans
  • Reyna að stjórna hegðun makans til þess að leysa vandamálið
  • Kenna sér um hegðun makans og erfiðleika í sambandinu
  • Reyna að „laga” makann

Ef þú kannast við eitthvað af ofantöldu er gott að hafa í huga að:

  • Þú getur bara stjórnað þínum eigin hugsunum og gjörðum
  • Þú berð ekki ábyrgð á hegðun annarra
  • Ef þú verður fyrir ofbeldi er það aldrei þér að kenna
  • Þú þarft að sætta þig við að geta ekki breytt öðrum
  • Þú átt rétt á að setja þína eigin vellíðan í fyrsta sæti

Margar ástæður geta valdið því að fólk þróar með sér meðvirkni. Oftast er talað um meðvirkni þegar fólk á í tilfinningalegu sambandi við vímuefnaneytanda, en meðvirkni getur sprottið upp í ýmsum öðrum aðstæðum,  til að mynda í óheilbrigðu sambandi þar sem andlegu og/eða líkamlegu ofbeldi er beitt.

Sá sem er meðvirkur reynir að stjórna eða taka ábyrgð á gjörðum annarra. Með því hjálpar sá meðvirki hinum aðilanum að forðast að takast á við vandamálið með beinum hætti. Meðvirkni kemur stundum til af því að maður þráir að halda stöðugleika í samskiptum, jafnvel þótt sambandið sé óheilbrigt. Meðvirk manneskja er í grunninn tilfinningalega háð öðrum einstaklingi. Slíkt getur haft mikil áhrif á sjálfsmyndina og því ástæða til að endurskoða sambandið og mögulega leita sér hjálpar.